T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI
ULUSAL HASTA GÜVENLİĞİ HEDEFLERİ REHBERİ
Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) çerçevesinde 'Önce Zarar Verme' ilkesinden yola çıkılarak sağlık hizmetlerinden kaynaklanan riskleri önlemek adına belirlenen Ulusal Hasta Güvenliği Hedefleri'nin detaylı teknik ve klinik kırılımları aşağıda sunulmuştur.
1. Kimliklendirme ve Teşhis Güvenliği
· Hastaların Doğru Tanımlanması: Yanlış hasta, yanlış işlem veya yanlış ilaç uygulama riskini sıfırlamak adına en az iki kimlik parametresi (Ad-Soyad, Doğum Tarihi veya Protokol Numarası) kullanılarak kimlik doğrulanması yapılır ve süreç boyunca renkli kol bantları (örneğin alerji için kırmızı) aktif olarak kullanılır.
· Teşhiste Hasta Güvenliği: Doğru hastaya, doğru zamanda, doğru ve eksiksiz klinik testler ile teşhis konulması süreçleri güvence altına alınır.
2. Klinik ve Bakım Süreçleri Güvenliği
· Güvenli Doğum: Anne ve bebek sağlığını korumak amacıyla doğum öncesi, doğum anı ve doğum sonrası takip protokolleri titizlikle yürütülür.
· Yenidoğan Güvenliği: Yenidoğan ünitelerinde bebeklerin karışmasını veya kaçırılmasını önleyici teknik/fiziksel güvenlik önlemleri ve özel kodlu kimliklendirme yöntemleri uygulanır.
· Hasta Bakımında Güvenli Hava Yolu Yönetimi: Yoğun bakım, anestezi ve acil süreçlerde solunum yolu desteği (entübasyon, mekanik ventilasyon vb.) alan hastaların cihaz ve tüp sabitleme güvenliği kesintisiz sağlanır.
3. İlaç, Kan ve Enfeksiyon Yönetimi
· İlaç Güvenliği: Benzer isimli veya benzer görünüşlü ilaçların karışmasını önleyici düzenlemeler yapılır. Yüksek riskli ilaçların (kemoterapi ilaçları, narkotikler vb.) depolanması, hazırlanması ve uygulanmasında çifte kontrol mekanizması işletilir.
· Kan Güvenliği ve Yönetimi: Kan ve kan ürünleri transfüzyonlarında uyumluluk testleri eksiksiz yapılır; hastaya uygulanmadan önce yatak başında çift sağlık personeli tarafından kimlik ve ürün doğrulaması gerçekleştirilir.
· Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonlarla Mücadele: Hastane enfeksiyonlarını önlemek adına başta DSÖ uyumlu el hijyeni standartları olmak üzere, kişisel koruyucu ekipman kullanımı, sterilizasyon ve izolasyon kuralları eksiksiz uygulanır.
4. Transfer ve Tesis Güvenliği
· Hastaların Güvenli Transferi ve Güvenli Hasta Devri: Hastanın klinik içi, servisler arası veya kurum dışı transferi sırasında durumunun kötüleşmesini engellemek üzere standardize edilmiş transfer formları kullanılır. Nöbet değişimlerinde (devir teslim) hasta bilgileri eksiksiz, yazılı ve sözlü iletişim protokolleriyle aktarılır.
· Hasta Düşmelerinin Önlenmesi: Yatan hastaların düşme riskleri (İtaki veya Harizmi ölçekleriyle) düzenli değerlendirilir. Riskli hastalara özel figürler (dört yapraklı yonca vb.) asılır, yatak kenarlıkları aktif kullanılır ve refakatçiler bilgilendirilir.
· Tesis, Malzeme ve Cihaz Güvenliği: Hastanelerdeki tüm tıbbi cihazların kalibrasyon ve bakımları zamanında yapılır. Arızalı cihazlar derhal kullanımdan çekilir ve fiziksel çevre güvenliği (aydınlatma, kaygan zemin bariyerleri vb.) sağlanır.
5. Bilgi ve Radyasyon Güvenliği
· Radyasyon Güvenliği: Görüntüleme alanlarında (Röntgen, Bilgisayarlı Tomografi, MR vb.) hastaların, refakatçilerin ve çalışanların gereksiz radyasyona maruz kalmasını önleyecek koruyucu kurşun önlük vb. ekipmanlar ve alan bariyerleri eksiksiz bulundurulur.
· Bilgi Güvenliği: Hastalara ait mahrem tıbbi kayıtlar, dijital veri tabanları ve basılı evraklar, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kurallarına uygun olarak şifrelenir ve yalnızca yetkilendirilmiş personelin erişimine sunulur.